Những game tồn tại lâu dài không phải được thiết kế theo các kế hoạch để “trở thành game chơi hoài mãi mãi”, mà nó đã tiến hóa qua nhiều quá trình nhào nặn, từ khám phá sáng tạo dài hơi và đầy những chuỗi thất bại.
Rob Pardo, huyền thoại thiết kế StarCraft, World of Warcraft và Hearthstone, chia sẻ trong keynote về “Forever Game”: đội ngũ phải nghiện chơi chính game mình làm mới tạo được tựa game trường tồn. Ông đang áp dụng bài học này khi phát triển Arkheron tại Bonfire cùng cộng đồng.
BÀI HỌC TỪ HÀNH TRÌNH LÀM GAME LÂU DÀI – KEYNOTE GDC
Mở đầu bài nói chuyện tại GDC, diễn giả chia sẻ hành trình hơn hai thập kỷ làm game, từ những ngày đầu làm tester cho đến khi tham gia phát triển những tựa game mang tính biểu tượng của ngành. Bối cảnh bài nói đặt trong một ngành công nghiệp đang thay đổi nhanh chóng, nơi các nhà đầu tư và studio ngày càng cố gắng tạo ra những “game tồn tại mãi mãi”. Tuy nhiên, diễn giả nhấn mạnh rằng phần lớn các game thành công lâu dài không được thiết kế theo một kế hoạch hoàn hảo ngay từ đầu. Thực tế phát triển game giống như một hành trình dài với nhiều sai lầm, thử nghiệm, thất bại và những lần phải thay đổi hướng đi. Những sản phẩm nổi tiếng như các game chiến thuật thời gian thực, game nhập vai trực tuyến hay game thẻ bài nổi tiếng đều trải qua nhiều giai đoạn phát triển phức tạp trước khi đạt được hình dạng cuối cùng. Điều quan trọng không phải là khả năng dự đoán thành công, mà là khả năng học hỏi từ thất bại, giữ vững tinh thần đội nhóm và tiếp tục tìm kiếm phiên bản tốt hơn của ý tưởng ban đầu.
Trong quá trình phát triển game, một trong những đúc kết quan trọng được nhấn mạnh là: sự hỗn loạn, thất bại và các lần “thay đổi định hướng” không phải là dấu hiệu của dự án thất bại mà là một phần tự nhiên của quá trình sáng tạo. Hầu như mọi dự án lớn đều phải “làm lại” game nhiều lần trước khi tìm ra hướng đi đúng. Ví dụ điển hình là những dự án ban đầu không hoạt động tốt, buộc nhóm phát triển phải quay lại thiết kế cốt lõi và chỉ giữ lại những yếu tố thực sự hiệu quả. Thậm chí có những dự án lớn bị hủy bỏ hoàn toàn sau nhiều năm phát triển, nhưng những phần tốt nhất của chúng lại trở thành nền tảng cho các sản phẩm thành công sau này. Điều này cho thấy đổi mới trong ngành game không diễn ra theo đường thẳng mà giống một quá trình khám phá liên tục. Những bài học từ các thất bại lớn thường mang lại giá trị lớn hơn nhiều so với các dự án thành công.
Một trong những yếu tố then chốt quyết định tiềm năng thành công của một game là thời điểm đội phát triển “yêu chính sản phẩm của mình”. Theo kinh nghiệm của diễn giả, khi nhóm phát triển bắt đầu dành nhiều thời gian chơi game của chính họ hơn là các game khác, đó là tín hiệu mạnh mẽ cho thấy sản phẩm có tiềm năng. Khi điều này xảy ra, một vòng lặp tích cực hình thành: đội ngũ vừa chơi game vừa liên tục cải thiện nó, thử nghiệm ý tưởng mới và trở nên ám ảnh với việc làm cho game tốt hơn mỗi ngày. Khi đội phát triển thực sự tin vào game họ đang làm, họ không còn cố gắng đoán xem thị trường muốn gì mà bắt đầu theo đuổi tầm nhìn sáng tạo của mình. Trong nhiều trường hợp, chính niềm đam mê này đã tạo ra những hệ quả bất ngờ như sự ra đời của cộng đồng thi đấu chuyên nghiệp hoặc những hệ sinh thái người chơi mà ban đầu không hề được thiết kế trước.
Một nguyên tắc quan trọng khác trong việc xây dựng game mới là bắt đầu từ đội ngũ thay vì bắt đầu từ ý tưởng. Khi xây dựng studio mới, nhóm sáng lập không bắt đầu bằng việc pitching một game cụ thể mà tập trung trước hết vào việc tuyển đúng con người và xây dựng văn hóa đội nhóm. Sau đó, cả studio cùng tạo ra hàng chục ý tưởng game khác nhau gọi là “seed”. Những ý tưởng này được phát triển thành các concept lớn hơn thông qua các vòng thảo luận, xếp hạng và tranh luận. Mục tiêu không phải tìm ra ý tưởng nghe hấp dẫn nhất trên giấy mà là ý tưởng mà đội ngũ có khả năng thực hiện tốt nhất. Quan điểm này phản ánh một sự thay đổi quan trọng trong tư duy phát triển game: sản phẩm thành công thường xuất hiện khi ý tưởng phù hợp với kỹ năng và đam mê của đội ngũ.
Trong giai đoạn phát triển thực tế, diễn giả nhấn mạnh khái niệm “minimum lovable game”. Thay vì cố gắng xây dựng toàn bộ game ngay từ đầu, nhóm phát triển tập trung tìm ra vòng gameplay cốt lõi đủ thú vị để mọi thứ khác có thể xây dựng lên trên nó. Nếu phần cốt lõi này không hấp dẫn thì mọi hệ thống phụ trợ cũng sẽ thất bại. Vì vậy, quá trình phát triển thường dựa trên các prototype liên tục, thử nghiệm nhiều cách tiếp cận khác nhau cho đến khi tìm được cơ chế gameplay phù hợp. Sau khi tìm được nền tảng đúng, đội phát triển chuyển sang mô hình làm việc dựa trên playtest hằng ngày: chơi game vào buổi sáng, thảo luận phản hồi, chỉnh sửa trong ngày và thử lại vào ngày hôm sau. Điều này biến game thành tài liệu thiết kế sống, nơi mọi quyết định được kiểm chứng trực tiếp thông qua trải nghiệm chơi.
Bài nói cũng nhấn mạnh vai trò của cộng đồng người chơi trong giai đoạn sau của quá trình phát triển. Nhà phát triển có thể hiểu hệ thống game rất rõ, nhưng họ không phải là đại diện tốt cho người chơi thật. Vì vậy, game cần được thử nghiệm dần với những nhóm người chơi khác nhau, từ những người chơi kỹ năng cao cho đến cộng đồng rộng hơn. Người chơi sẽ đưa ra phản hồi mạnh mẽ, đôi khi gay gắt, nhưng đó là dấu hiệu cho thấy họ thực sự quan tâm đến game. Khi một game thực sự thành công, người chơi không còn xem nó là sản phẩm của nhà phát triển mà xem nó như một phần của cuộc sống của họ. Đây là trạng thái mà mọi studio đều muốn đạt được.
Ở góc nhìn toàn ngành, diễn giả nhận định rằng thị trường game hiện nay khó khăn hơn nhiều so với trước đây. Số lượng game cạnh tranh cho sự chú ý của người chơi tăng mạnh, người chơi trở nên hoài nghi hơn và tiêu chuẩn chất lượng ngày càng cao. Các game dịch vụ lâu dài đặc biệt khó thành công vì chúng phải giữ chân người chơi trong một thị trường đầy lựa chọn. Do đó, không ai có thể đảm bảo rằng một game sẽ trở thành “forever game”. Quyết định cuối cùng luôn nằm ở cộng đồng người chơi.
Kết luận của bài nói nhấn mạnh rằng giá trị lớn nhất của một dự án game không chỉ là bản thân sản phẩm mà là đội ngũ đã tạo ra nó. Nếu một studio may mắn tạo ra một game tồn tại lâu dài, điều đó thường có nghĩa là họ đã xây dựng được một đội ngũ phát triển xuất sắc. Vì vậy, các nhà lãnh đạo trong ngành cần trân trọng đội ngũ, nuôi dưỡng văn hóa sáng tạo và trao quyền cho họ tiếp tục phục vụ cộng đồng người chơi. Cuối cùng, những người làm game không thể quyết định liệu game của họ có tồn tại lâu dài hay không; họ chỉ có thể tạo ra điều kiện tốt nhất để người chơi quyết định điều đó.
